شنبه ۲۹ مهر ۱۳۹۶

بخش:
فرهنگی - گزارش






جهانگیر هدایت برادر زاده صادق هدایت، نویسنده داستانها و رمان‌های بزرگی چون «بوف کور» و «سگ ولگرد» امروز، خبر داد ماموران حکومتی از بازدید مردم از منزل صادق هدایت ممانعت کردند .

او در پستی فیسبوکی نوشت:« روز پنجشنبه ۲۷ مهر ماه برای بازدید گروهی از علاقمندان از خانه صادق هدایت برنامه ریزی های لازم انجام شد ولی طبق آن چه که برای احترام به مردم و خوشحال کردن آنها و تکریم شهروندی اغلب اتفاق می افتد، در آخرین لحظات که گروه مقابل بیمارستان امیر اعلم جمع شده بودند، مامورین گفتند این برنامه لغو شده و نباید اجرا شود.»

جهانگیر هدایت در توضیح دلایل ذکر شده از سوی مأموران برای این دخالت، با زبانی کنایی نوشته است:« مأموران به مسئولان این بازدید گفتند چرا بعد از این برنامه به یک کتاب فروشی می روید و جهانگیر هدایت، کتاب‌های صادق هدایت را برای علاقمندان امضا می کند؟!»

او در ادامه نوشته:« آن وقت صحبت از حقوق مردم و تکریم آنها می‌کنند که در عمل، توسط کارمندان یک بیمارستان در لوای فرهنگ و میراث فرهنگی، از سوی مسئولان چنان نقض می شود که انگار با یک گروه خرابکار طرفند!»

خانه هدایت؛ از محل بازی بچه ها تا انبار بیمارستان!

خانه صادق هدایت در اواخر دوران قاجار و توسط پدر ایشان هدایت‌قلی‌خان اعتضادالملک در خانه ای که متعلق به میرزا سید احمد منشی باشی (میرزا احمدخان مشیرالسلطنه، نخست‌وزیر ایران در دوران مشروطه و پادشاهی محمدعلی‌شاه قاجار بود) بنا شده است.
صادق هدایت به همراه دو برادر و سه خواهرش در این خانه اسکان داشت.

 این خانه قبل از آخرین سفر صادق هدایت به اروپا، یعنی در سال ۱۳۲۳ توسط خاندان هدایت به شخص دیگری فروخته شد.

همزمان با انقلاب ۵۷  خانه صادق هدایت که مشرف به بیمارستان امیر اعلم تهران است، در اختیار دانشگاه علوم پزشکی قرار می گیرد و بعد از آن به بیمارستان امیراعلم واگذار می شود.

از آن روز خانه کودکی پدر ادبیات مدرن ایران، دستخوش سوء مدیریتی های عجیبی قرار می گیرد؛ تبدیل شدن به مهدک کودک صادقیه و استفاده از آن برای بازی و سرگرمی کودکان، تنها بخشی از این تحولات بوده است.

سایت تابناک در سال ۹۱، درباره تخریب خانه صادق هدایت، همزمان با تبدیل بخشی از آن به مهد کودک نوشت:« دیوارهای طبله‌زده و ترک‌خورده‌ی حیاط خانه، ستون‌های موریانه‌خورده، تنه‌ی درختان سر بریده و ته‌مانده‌ی وسایل بازی يك مهد کودک که در حیاط به حال خود رها شده‌اند، سنگ‌ریزه‌های ساختمان کناری که با ارتفاعی بلندتر از ساختمان خانه در حال ساخت است و گاهی اوقات تکه‌هایی از سنگ به حیاط فراموش‌شده‌ی خانه‌ی هدایت می‌ریزد، نقاشی‌های کودکانه که هنوز سر و صدای کودکان کارمندان بیمارستان امیر اعلم را در گوش‌ها زمزمه می‌کنند، همه نشان از بی‌نشانی صاحب خانه دارند.»

هر چند در سال ۱۳۷۸، منزل صادق هدایت به فهرست آثار ملی افزوده شده و تحت نظارت سازمان میراث فرهنگی قرار می گیرد اما این تحول هم به هیچ روی نتوانست به نگهداری شایسته از این مکان تاریخی با ارزش کمک کند. تبدیل خانه  به انبار و محل دپوی پرونده های بیمارستان امیر اعلم در سال ۸۱، یکی دیگر از اتفاقاتی است که این بار با نظارت سازمان میراث فرهنگی جمهوری اسلامی انجام می شود!

 استفاده از منزل پدری صادق هدایت، زمانی به عنوان  پایگاه مقاومت بسیج شهید منتظری، کانون بسیج جامعه پزشکی و زمانی هم برای استراحت آموزشگران و پزشکان و دوره ای هم دفتر مرکز توسعه پژوهش بیمارستان، ادامه داستان تلخ پاسداشت میراث فرهنگی ایران به دست جمهوری اسلامی است.


در نهایت هم خانه صادق هدایت تبدیل به کتابخانه و سالن مطالعه می گردد و اتاقی هم در آن به عنوان اتاق و سالن تشریفات در سالگرد صدمین سال بلدیه شهر تهران در سال ۱۳۸۸، توسط سازمان زیباسازی شهرداری سر در ملک تابلویی فلزی به دو زبان نصب می شود.

این خانه که در خیابان سعدی، خیابان شهید سروش الدین تقوی (هدایت سابق، کپنهاک اسبق و کوشک دیرین) پلاک ۳ (۱۱سابق)  مابین خانه سفیر کبیر دانمارک (سفارت سابق) از غرب و بیمارستان امیر اعلم (زایشگاه کوروش دیرین) از شرق واقع شده حتی تبدیل به انبار ضایعات بیمارستان امیر اعلم را نیز در کارنامه خود دارد.

سازمان میراث فرهنگی و گردشگری جمهوری اسلامی در کنار «حفاظت» از آثار ملی که به هیچ روی به آن عمل نکرده حتی از پس «مرمت» و نگه داری ساختمان خانه هدایت هم برنیامده است. کاشی‌های ترک خورده، تخریب قسمتی از دیوار  شرقی حیاط خانه، گل کاری در فضاهای کاملاً نامناسب و البته شکستگی و ترک خوردن کاشی های حیاط و فضای داخلی، تنها بخشی از آسیب های وارده به این اثر ملی است.

بخشی از دستنوشته های صادق هدایت پس از انقلاب ۵۷ به وزارت ارشاد و بعد از آن به موزه رضا عباسی تحویل داده شد. به گفته جهانگیر هدایت، برادر زاده این نویسنده بزرگ ایرانی، این اموال سی سال است که در موزه رضا عباسی خاک می خورد و هیچ وقت در معرض عموم قرار نگرفته است.

مخالفت با اندیشه های صادق هدایت، تا به حال بارها از سوی مقامات جمهوری اسلامی مطرح شده است. چند سال پیش هم وقتی جهانگیر هدایت، برای بازدید شخصی از اموال صادق هدایت درخواست خود را برای موزه رضا عباسی مطرح کرد، مسئولان این موزه درخواست او را به «دلایل امنیتی» رد کردند!

 


نظرات بسته است.

مطالب دیگر