شنبه ۲۲ مهر ۱۳۹۶

بخش:
جهان - گزارش






روز پنجشنبه در پایان مذاکرات “ولادیمیر پوتین” رئیس جمهوری روسیه و “سلمان بن عبدالعزیز آل سعود” پادشاه عربستان سعودی توافقات اولیه در مورد خرید سامانه های دفاع هوایی مدرن روسی «اس-۴۰۰»  از سوی ریاض حاصل شده است. مقامات دو کشور همچنین در خصوص خرید برخی انواع تسلیحات نظامی دیگر روسی، از جمله تفنگهای خودکار کلاشینکوف و چند نوع سامانه موشکی دیگر، یادداشت تفاهم امضاء کردند.

توافقات اولیه در این رابطه در حضور رهبران دو کشور، بین “الکساندر میخییف” مدیرکل شرکت «راس آبارون اکسپورت»روسیه و “احمد الخطیب” رئیس هیئت مدیره شرکت صنایع نظامی عربستان سعودی امضا شد.

دمیتری راگوزین معاون نخست وزیر روسیه در پاسخ به سئوال خبرنگاران در این رابطه گفت: «مسلما عربستان سعودی تمایل دارد که موشکهای «اس-۴۰۰»  را از ما خریداری کند. البته فعلا این مسئله در حال بررسی بوده و قطعی نشده است.»

“دنیس مانتوروف” وزیر صنایع روسیه نیز بدون فاش کردن جزییات موضوع، تایید نمود که در جریان مذاکرات مربوط به توسعه همکاریهای نظامی-فنی بین روسیه و عربستان، امکان خرید سامانه های موشکی «اس-۴۰۰» نیز مطرح شده است.

اگر طرفین در خصوص شرایط این خرید به توافق نهایی رسیده و قرارداد امضاء شود، عربستان سومین کشوری خواهد بود که دارای سامانه های موشکی «اس-۴۰۰» روسی خواهد شد. 

جلیل روشندل، استاد علوم سیاسی دانشگاه کارولاینای شمالی آمریکا درباره اهداف روسیه برای انجام این معامله به «دماوند» گفت:«روسیه به شدت در حال تقویت رقابت خود با آمریکا برای نفوذ در خاورمیانه است. این نکته را نه تنها در قرارداد فروش سامانه S_400  که در سایر اقدامات این دولت در عراق و سوریه هم می توان دریافت.

این کشور با فروش تسلیحات به عربستان، به عنوان متحد اصلی امریکا می خواهد پا در جای پای آمریکا در این منطقه بگذارد. از ان سو این حرکت دستکم یک چالشی برای جمهوری اسلامی هم هست؛ به خصوص که جمهوری اسلامی هم دقیقاً همین سامانه ضد موشکی را در مدلی پایین تر، چند سال پیش از روسیه خریداری کرده بود.»

این تحلیلگر مسائل بین المللی درباره واکنش آمریکا در برابر  انتشار خبر معامله تسلیحاتی روسیه و عربستان گفت:«درست همزمان با اعلام احتمال انعقاد قرارداد فروش سامانه S400  از سوی روسیه به عربستان، کنگره آمریکا قرارداد فروش سیستم تاد به سعودی ها را تایید کرد. سیستم تاد، ضد موشکهای بالیستیک قاره پیما  در بالای جو عمل می کند و پیش تر آمریکا آن را به کره جنوبی هم برای مقابله با تهدید کره شمالی فروخته است.»

روشندل افزود: «قرارداد فروش  سیستم تاد، در قالب بخشی از تعهد۴۰۰ میلیارد دلاری آمریکا به عربستان برای فروش تسلیحاتی نظامی بوده است.  تایید این قرارداد از سوی کنگره، دقیقاً واکنشی در برابر شنیده شدن زمزمه ها درباره فروش سامانه S400  به دولت سعودی صورت گرفت.»

او با طرح این پرسش که «عربستان سعودی و ایران، چه نیازی به این تسلیحات دارند؟ آیا می خواهند آن را علیه یکدیگر استفاده کنند یا دشمن سومی علیه هر دو آنها وجود دارد که ضرورت وجود این سامانه ضد موشکی را تقویت می کند؟»، ادامه داد: «در واقع هم قرارداد S400  و هم قرارداد ۴۰۰ میلیارد دلاری نظامی عربستان با روسیه و آمریکا تنها با هدف اقناع جاه طلبی های این کشور در رقابت منطقه ای با جمهوری اسلامی ارزیابی می شود. به ویژه پس از سخنرانی دانلد ترامپ رئیس جمهور آمریکا درباره استراتژی جدید این کشور در قبال جمهوری اسلامی، به نظر می رسد ایالات متحده قصد دارد با همراهی اسرائیل و عربستان، به مقابله تهدیدهای ایران بپردازد.»

روشندل با طرح این پرسش که  آیا دولت پوتین قرار است واقعاً این تسلیحات را در اختیار دولت سعودی قرار دهد یا می خواهد تنها با امضای این قرارداد یک بازی جدیدی را با رقیب جمهوری اسلامی آغاز کند؟، افزود:« با در نظر گرفتن این نکته که ارتش آمریکا در عربستان سعودی پایگاه نظامی دارد و اگر روسیه سامانه S_400 را در اختیار این دولت قرار دهد در واقع به طور مستقیم تکنولوژی آن را در اختیار رقیب اصلی خود یعنی ایالات متحده هم قرار داده است.  البته می توان گفت اگر چه سالهاست نظام کمونیستی از کشو روسیه رخت بربسته اما همچنان نگاه ایدئولوژیکی این کشور در برابر غرب و البته آمریکا باقی مانده است و می توان نزدیکتر شدن این دولت به عربستان سعودی را سیاستی بلند مدت برای مهار کنترل ایالات متحده بر خاورمیانه دانست.»

ایران، ترامپ و عربستان

از سوی دیگر، سخنرانی دیروز ترامپ درباره ایران نشان داد جمهوری اسلامی دستکم در چهار سال آینده، برای نگهداشتن وضعیت دیپلماتیک و اقتصادی خود در حالت تعادل، کار بسیار سختی را خواهد داشت.

اتحادیه اروپا اگر چه تا امروز بر حفظ برجام تاکید داشته اما این تضمینی برای این نخواهد بود که متحدان اروپایی ترامپ، در وارد کردن فشار بر ایران با هدف تن دادن این دولت به محدودیت های بیشتر دلخواه ایالات متحده همراهی نکنند.

روسیه هم که حالا بر سر نزدیکی هر چه بیشتر به عربستان_رقیب اصلی جمهوری اسلامی در منطقه_ با ایالات متحده رقابتی را آغاز کرده، واکنشی بسیار سرد به سخنان تند دیروز رئیس جمهور آمریکا داشت.

وزارت خارجه این کشور در بیانیه ای به “مشکل زا” خواندن سیاستهای اعلام شده ترامپ بسنده کرد و حالا زمین بازی برای جمهوری اسلامی بسیار پیچیده به نظر می رسد.

جلیل روشندل درباره راهکارهای ایران برای مقابله با این تنگناهای احتمالی تصریح کرد:« ایران اهرم های چندانی جز تغییر کلی سیاست های داخلی و خارجی برای برون رفت از انزوای احتمالی آینده نخواهد داشت. جمهوری اسلامی تا پیش از این، از دیپلماسی نفتی برای مهار بحرانهای خارجی سود می برد اما امروز با پایین تر آمدن قیمت نفت، این سیاست چندان کارگر نخواهد افتاد.»

این استاد علوم سیاسی در پایان گفت:«رعایت حداقل های دموکراتیک و حقوق بشری برای برقراری رابطه با جهان آزاد، از دیگر پاشنه آشیل های جمهوری اسلامی برای مهار بحران های احتمالی پیش رو در عرصه دیپلماتیک است که تنها راه حل این پیچیدگی ها، تغییر اساسی در رویکردهای داخلی و خارجی جمهوری اسلامی است.»


نظرات بسته است.

مطالب دیگر