میلاد پورعیسی

پنج شنبه ۱۳ مهر ۱۳۹۶

بخش:
سیاسی - گزارش






در حالی که تنها ۱۰ روز تا اعلام موضع دونالد ترامپ درباره پایبندی جمهوری اسلامی به مفاد برجام باقی مانده، نشریه انگلیسی پولیتیکو برخی جزئیات طرح پیشنهادی تیم امنیتی دولت آمریکا برای مقابله با ایران را افشا کرد.

بر اساس این طرح، به رئیس جمهور ایالات متحده پیشنهاد شده در کنار تایید نکردن پایبندی ایران به برجام، ترامپ از بازگشت تحریم های هسته ای جمهوری اسلامی جلوگیری کند؛ ایده ای که انگیزه دولت تندرو آمریکا برای باز گذاشتن درهای مذاکره با ایران را روشن می سازد. رئیس جمهور آمریکا قبلاً بارها  از وعده خود برای پاره کردن برجام صحبت کرده بود.

حال با این چرخش که البته با فشار دیگر مقامات از جمله وزیر خارجه، دفاع و مشاور امنیت ملی رئیس جمهور ایالات متحده صورت گرفته، جمهوری اسلامی می تواند امیدوار باشد یکی از عمیق ترین تهدیدها علیه خود را از راه مذاکره با تندروترین دولت آمریکا در چند دهه اخیر از پیش رو بردارد.

این البته نخستین بار نیست که جمهوری اسلامی چنین فرصتی پیدا کرده است؛ هوشنگ امیر احمدی رئیس شورای ایرانیان و آمریکاییان امروز در یادداشتی از دو بار فرصت سوخته ایران برای ” معامله بزرگ” با ایالات متحده خبر داد. این واسطه غیر رسمی روابط جمهوری اسلامی با آمریکا مدعی شده یک بار در پایان ریاست جمهوری محمد خاتمی و همزمان با حضور نظامی آمریکا در عراق و بار دیگر با آغاز ریاست جمهوری اوباما، پیشنهاد انجام مذاکره  برای رسیدن به توافق در موضوعات مختلف میان این دو دولت مطرح شد؛ اولین بار روی کار آمدن محمود احمدی نژاد و باز کردن قفل تاسیسات هسته ای کار را خراب کرد و بار دوم، خود رهبر جمهوری اسلامی، فرصت تاریخی کنار گذاشتن دشمنی با آمریکا را درست همزمان با سکانداری منعطف ترین رئیس جمهور این کشور یعنی باراک اوباما از دست داد. این آخری البته اگر چه به ” راه حل جامع” نینجامید ولی به راه حل محدود برجام برای حل اختلاف هسته ای کمک کرد.

این دو موقعیت البته یک تفاوت عمده با هم داشتند؛ اولی با پیشدستی خود جمهوری اسلامی همزمان با احساس خطر ناشی از محاصره شدن توسط آمریکا در مرز عراق و افغانستان  همزمان با سکانداری جرج بوش به وجود آمد؛ همان روزهایی که عباس عراقچی معاون ظریف درباره اش گفت از ترس حمله آمریکا به ایران شب ها خوابمان نمی برد . و دومین فرصت هم در دوران ریاست جمهوری اوباما با نامه تاریخی او برای خامنه ای شکل گرفت.

امروز اما رئیس جمهوری در کاخ سفید روی کار آمده که بسیاری او را تندروتر از جرج بوش می خوانند و می خواهد راه های بازگشت تحریم های فلج کننده علیه ایران را دوباره باز کند. دولت ترامپ مسیر خروج جمهوری اسلامی از این نگرانی را اعلام کرده است؛ باز همان “راه حل جامع”  یا  ” معامله بزرگ” که دو سکاندار جمهوری خواه و دموکرات کاخ سفید قبلاً هم پیش پای جمهوری اسلامی گذاشته بودند.

رکس تیلرسون، وزیر خارجه آمریکا در آخرین اظهار نظر درباره اختلاف ها با ایران گفته، “برجام تنها یکی از چالش هاست. ما نیاز داریم درباره دیگر موضوعات نیز با ایران مذاکره کنیم.” دشمنی ایران با اسرائیل، حمایت این حکومت از حزب الله، حماس در لبنان و فلسطین، حمایت این رژیم از بشار اسد در سوریه و البته توان موشکی جمهوری اسلامی از عمده ترین نگرانی های آمریکا درباره ایران است.  

پیشنهادی که حالا لابی گر جمهوری اسلامی در دولت آمریکا نیز آن را تنها راه خروج جمهوری اسلامی از نگرانی ها دانسته است.

هوشنگ امیر احمدی نوشته: ” ایران باید به جای مخالفت با این خواست، با ارائه پیشنهاد جامع تر، توپ را در زمین ترامپ بیندازد. ترامپ هم یک تهدید است و هم یک فرصت. با قبول مذاکره ایران می تواند حتماً از او یک فرصت بسازد.”

جزئیات راهبرد جدید آمریکا در برابر جمهوری اسلامی

در بخش برجام، طرح پیشنهادی ریموند مک مستر مشاور امنیت ملی کاخ سفید، خواستار آن شده که ترامپ در گزارش جدید به کنگره، پایبندی ایران به برجام را تایید نکند، اما با انجام رایزنی هایی با کنگره از بازگشت تحریم های هسته ای رفع شده علیه ایران که به موجب توافق رفع شده جلوگیری نماید؛ اقدامی که راه خروج دولت ایالات متحده از برجام و قرار گرفتن در برابر گروه ۱+۵ و البته قطعنامه شورای امنیت را می بندد.

در مقابل، دولت ترامپ با قرار دادن سپاه پاسداران در فهرست سازمان های تروریستی برای نخستین بار، وضع تحریم های غیر هسته ای از جمله به دلیل حمایت جمهوری اسلامی از حزب الله و حماس و البته آزمایش های موشکی، در کنار تقویت تحریم های حقوق بشری، فشار بر جمهوری اسلامی را برای تن دادن به ” معامله بزرگ” افزایش خواهد داد.

قبلاً حسن روحانی رئیس جمهوری اسلامی در جریان مبارزات انتخاباتی، وعده داده بود آماده است تا مذاکره با آمریکا را در زمینه های غیر هسته ای آغاز کند؛ وعده ای که بعدها به مجوز رهبر جمهوری اسلامی مشروط شد.

در صورت نهایی شدن طرح مک مستر، توپ در زمین کسی جز آیت الله خامنه ای نخواهد بود؛ رهبری که با رضایت در مورد توافق هسته ای در اوج تحریم ها، نشان داده علیرغم ادعای ایستادگی در برابر آمریکا، وقتی کارد به استخوان برسد، پای میز مذاکره هم می نشیند. عملی نشدن کامل انتظارات از برجام و تداوم ورشکستگی اقتصادی جمهوری اسلامی پس از پایان رسمی تحریم های هسته ای شاید زنگ ها را برای او به صدا در آورد.


نظرات بسته است.