کیوان مشیری

سه شنبه ۱۷ اردیبهشت ۱۳۹۸

بخش:
اجتماعی - اقتصادی - ایران‌زمین - جهان - سیاسی - یادداشت‌ها






۱- دوران پساخامنه‌ای چه زمانی‌ است؟ سال دیگر؟ ۱۰ یا ۲۰ سال دیگر؟ آیت‌الله خمینی ۸۷ سال عمر کرد. آیت‌الله خامنه‌ای ۸۰ ساله است و بسیار هم سالم‌ به نظر می‌رسد. حجت‌الاسلام حسن روحانی، که‌ سودای رهبر شدن دارد، تنها ۱۰ سال از خامنه‌ای کوچکتر است. برای گمانه‌زنی در باره راهبردها، بهتر است به جای آنکه معیاری به‌دور از عرف معمول سیاسی و بر پایه احتمال بسیار کم درگذشت رهبران سیاسی ترسیم کنیم، احتمال انتخاب دوباره دونالد ترامپ برای دوره سپسین ریاست جمهوری آمریکا را معیار بگیریم. احتمال تغییر در بالاترین سطح قدرت سیاسی، به لحاظ دیکتاتوری بودن ساختار قدرت در ایران، بسیار پایینتر از کشوری دمکراتیک چون آمریکاست.

 

هر چه از آغاز تحریم‌ها زمان بیشتری بگذرد، با پایین آمدن درآمدهای نفتی و غیرنفتی‌ و در پی آن کمتر شدن توان پشتیبانی پولی‌ از سپاه قدس، حزب‌الله لبنان، فاطمیون، زینبیون، حشدالشعبی، حوثی‌های یمن، شیعیان آفریقا، عوامل آمریکای لاتین … جمهوری اسلامی ضعیفتر و قدرت چانه‌زنیش کمتر خواهد شد.

 

از سویی، برخلاف آن که جمهوری اسلامی توانست با ترفندهای گوناگون کالای توجیه دخالت نظامی در سوریه را به بیشتر ایرانیان بفروشد، نتوانست در بازار متهم کردن آمریکا برای تحریم‌ها خریداران چندانی در میان ایرانیان بیابد. ایرانیان بیشتر از هر چیزی شرارت‌های جمهوری اسلامی را مسئول تحریم‌ها می‌دانند. هرچه از عمر تحریم‌ها بگذرد مردم نیز از نظام فاصله بیشتری خواهند گرفت و با نظامی مواجه خواهیم شد که هم فرای مرزهای ایران و هم درون کشور دستی تهی دارد.

 

ترامپ از برجام بیرون آمد تا توافقی بد را با توافقی خوب جایگزین سازد. خواستار تغییر نظام هم – دست‌کم در ظاهر – نشده است. در صورت انتخاب مجدد ترامپ، و همزمان با آن، فرسایش توان جمهوری اسلامی، او ممکن است این بار به شکلی جدی، به جای توافقی خوب با نظام، در پی تغییر نظام باشد.

 

۲- شروط دوازده‌گانه آمریکا بسیار واضح و روشنند. ابهام‌برانگیز به نظر نمی‌رسند. دیدار با مخالفان جمهوری اسلامی، برای آمریکا، تنها اهرم فشار بیشتر بر جمهوری اسلامی است؛ چرا که تهدیدی است ضمنی برای حمایت از تغییر نظام، در صورت برآورده نشدن شروط دوازده‌گانه.

 

از آنجایی که مقامات آمریکایی، به‌تازگی، با مخالفان خوشنام جمهوری اسلامی دیدار کرده‌اند که آمریکا را از جنگ با ایران برحذر می‌دارند، نمی‌توان دیدار با آنها را مقدمه‌سازی برای شروع جنگ دانست.

 

۳- نه آمریکا، که این جمهوری اسلامی است که نیاز به متقاعد کردن طرف مقابل دارد. آمریکا این روزها هم نفت بیشتری به مشتریان پیشین ایران می‌فروشد، و هم با تهدیدهای جمهوری اسلامی برای بستن تنگه هرمز، اسلحه بیشتری به کشورهای حاشیه خلیج فارس. هر چه عمر تحریم‌ها بیشتر شود، جمهوری اسلامی، با از دست دادن هرچه‌ بیشتر مهره‌های بیرون از کشور و بالا رفتن نارضایتی درون کشور، برگه‌های برنده بیشتری را از دست خواهد داد. برگه‌هایی سرنوشت‌ساز که می‌توانند بازی کنونی را به قمار مرگ‌ و زندگی برای جمهوری اسلامی بدل سازند.

 


 

پ.ن: این نوشته درنگیست بر مقاله اخیر مهدی خلجی در سایت موسسه واشینگتن.


نظرات بسته است.