زنده‌یاد احمد کسروی تبریزی در کتاب گرانبهای “تاریخ مشروطه” پس از اشاره به مکتبخانه‌ها و چگونگی اداره آن که ملایی به کودکان که همه هم از فرزندان اعیان و بازرگانان و درباریان بودند، درس عم جز و الفبا می‌داد و سپس بقیه قرآن، گلستان سعدی، جامع عباسی، ابواب جنان، تاریخ نادر… به میرزا حسن رشدیه اشاره می‌کند.

 

فرهاد طباطبایی، پژوهشگر تاریخ ایران با انتشار این متن در صفحه فیسبوک خود نوشت: رشدیه در لبنان با دبستان‌های مدرن آشنا شده بود و وقتی به زادگاهش تبریز برگشت بنیان آموزش نوین الفبا و زبان فارسی را نهاد که همه از سرنوشت او و سنگ‌اندازی‌های آخوند و اوباششان باخبریم.

 

نکته جالب این است که در حقیقت روش آموزش نوین فارسی را یک تبریزی به ایران آورد و اولین مدرسه مدرن هم در تبریز بنا شد برای یاد دادن این زبان و در دوران ناصرالدین شاه.

 

یعنی این که «قند پارسی متعلق به همه ایرانی‌هاست» آنقدر بدیهی بوده که اصلا جای بحثی نداشته است. حتی قانون اساسی مشروطیت را به این زبان نگاشتند بدون اشاره به رسمی بودنش. درست مانند قانون اساسی آمریکا که زبان رسمی ندارد ولی به انگلیسی نوشته شده است.

 

برای دادن توضیح واضحات که دیگر بند قانونی نیاز نیست!

 

تعزیه‌گردانان “آموزش به زبان مادری” که این روزها گوش خلایق را با رطب یابس‌هاشان می‌برند و از شئونیسم پهلوی که به زور فارسی را زبان ملی و رسمی کرده افسانه‌ها می‌سازند، یا مغرضند یا بی‌سواد یا هر دو.

 

اصولا زبان هیچ کشوری با ضرب و زور و دگنک رسمیت نمی‌یابد به ویژه در ممالک قدیمی و استخوانداری مانند ایران. قومگرایان که به طرز مضحکی به مملکت چند زبانه‌ای مانند سوئیس اشاره می‌کنند نه آنجا را می‌شناسند و نه ایران را.

 

اصولا مگر می‌توان یک زبان شفاهی محلی را زبان ملی و رسمی کرد؟ زبانی مانند فارسی برای قرن‌ها زبان علم و دانش بوده و قوام یافته است. تجزیه‌طلبان خجالتی اگر صاف و پوست کنده بگویند که چه می‌خواهند بهتر است تا با سخن گفتن از آموزش “به” زبان مادری خود را مایه خنده نمایند.

 

در خاتمه یاد رضا شاه بزرگ هم گرامی باد که فکری که روشنفکران صدر مشروطیت آرزویش را داشتند با قدرت و چکمه‌های رضا شاهی پیاده کرد از جمله آموزش و سوادآموزی همگانی را.

 


 

لینک مطلب در صفحه فیسبوک نویسنده:

 

زنده یاد احمد کسروی تبریزی در کتاب گرانبهای "تاریخ مشروطه" پس از اشاره به مکتبخانه ها و چگونگی اداره آن که ملّایی به…

Posted by Farhad Tabatabaei on Saturday, February 23, 2019


نظرات بسته است.

مطالب دیگر