فرهاد طباطبایی، پژوهشگر تاریخ معاصر ایران، در این یادداشت، به اختصار اما دقیق، زمینه‌ها و دلایل جدایی بحرین از ایران را توضیح و نشان می‌دهد که چگونه دولت پادشاهی ایران، با یک بازی دیپلماتیک هوشمندانه، تسلط ایران بر خلیج فارس را تثبیت کرد.

 

نکات طرح شده در این یادداشت از آن جهت اهمیت دارد که جدایی بحرین از ایران، بدون آگاهی از واقعیات، زمینه‌های تاریخی و دیپلماتیک و دستاوردهای این ماجرا برای میهن، تحلیل و تفسیر شده است.

 

متن کامل این یادداشت را در زیر می‌خوانید:

 

اگر در بیست و یکم آذر ماه ۱۳۲۵ ارتش شاهنشاهی آذربایجان را دوباره به آغوش مام وطن برگرداند، در نهم آذر ماه ۱۳۵۰ همین ارتش ملی بار دیگر درخشید و به جزایر سه گانه در خلیج فارس وارد شد و آنجا را دوباره بخشی از ایران کرد.

 

انگلستان در حال رها کردن آخرین مستعمرات خود در همه جای دنیا بود و دستگاه سیاست خارجی ایران به رهبری پادشاه فقید سخت در حال رصد کردن همه چیز. شاه به دنبال برقراری سیادت کامل ایران در خلیج فارس بود و این سه جزیره از نظر سوق‌الجیشی مهمترین جای این منطقه. طبیعی بود که رقبای منطقه‌ای عرب زیر بار این داستان نروند و کار آسان پیش نرود.

 

برای پیشبرد این هدف، ایران به سیاست عملگرایانه روی آورد. بحرین که قریب به صد و پنجاه سال از ایران جدا شده بود و ما فقط یک ادعای رمانتیک روی آن داشتیم را مانند روغن ریخته وقف امام رضا کرد و چهره‌ای معقول و منطقی از خود به جهان نشان داد و جزایر را با قوای نظامی متصرف شد. اعتراض چند کشور منطقه‌ای را هم کسی به چیزی نگرفت.

 

اگر ایران در آن زمان به رهبری شاهنشاه آریامهر این کار را نکرده بود و تکلیف این جزایر روشن نشده بود به ضرس قاطع می‌توان گفت که امروز این جزایر رسما متعلق به عرب‌ها بود و دستگاه “دیپ ملاسی” جمهوری اسلامی در این زمینه هم مانند مورد دریای خزر دستاوردی به جز خفت نداشت.

 

تکلیف این جزایر هم روشن نمی شد مگر این که داستان استخوان لای زخم بحرین تمام شود. بحرین در عالم واقع همانقدر مال ایران بود که بخشی از افغانستان و بخش‌های جداشده از کشور در عهدنامه‌های گلستان و ترکمانچای مال ایران هستند.

 

لازم به یادآوری است که در همان زمان حزب پان ایرانیست که بنا به به ماهیت خود یک حزب اولترا ملی‌گرای رمانتیک است با اجازه حکومت وقت اعتراض کرد و محسن پزشکپور نطقی احساسی هم در مجلس شورای ملی سر داد که از نظر میهن‌پرستانه قابل ستایش است اما ای بسا که خودش هم می‌دانست منطقی نیست.

 

اگر در بیست و یکم آذر ماه ۱۳۲۵ ارتش شاهنشاهی آذربایجان را دوباره به آغوش مام وطن برگرداند در نهم آذر ماه ۱۳۵۰ همین ارتش…

Posted by Farhad Tabatabaei on Friday, November 30, 2018


نظرات بسته است.

مطالب دیگر