فرنام شکیبافر

چهارشنبه ۱۰ مرداد ۱۳۹۷

بخش:
ایران‌زمین - سیاسی - هویت ملی - یادداشت‌ها






بنگاه خبرپراکنی بی بی سی از دی ماه ۹۶ به این سو پیوسته به شکل بارزی شعارهایی را که مردم در تجمعات گوناگون در ستایش خانواده پهلوی داده‌اند، مورد سانسور خبری قرار داده است.

 

در این یادداشت مختصر سعی می‌کنم این امر را بر اساس انگاره‌ای تاریخی ریشه‌یابی کنم. به زعم من اساسا اینکه بی‌بی‌سی شعارهای پهلوی‌گرایانه را سانسور می‌کند با توجه به وابستگی‌اش به وزارت خارجه بریتانیا طبیعی است.

 

انگلیسی‌ها از خانواده پهلوی نفرتی دیرینه و تاریخی دارند. سردار سپه ۱۹۲۲ که وزیر جنگ شد نیروها و حتی مستشاران نظامی انگلیسی را از کشور بیرون راند. او همچنین در سال ۱۹۲۶ کاپیتالاسیون را الغا کرد. ۱۹۳۲ نیز قرارداد نفتی دارسی را که عواید کمی برای ایران داشت و در دوره مظفرالدین شاه امضا گردیده بود پاره کرد و سوزاند.

 

رضاشاه همچنین در دهه دوم پادشاهی خود از سطح روابط تجاری با انگلیسی‌ها کاسته بود. مجموعه این دردسر آفرینی‌ها و تلاش‌های استقلال جویانه رضاشاه کبیر برای دولت بریتانیا گران آمده بود و همین باعث شد انگیسی‌ها بعد از اشغال ایران در ۱۹۴۱ و تبعید رضاشاه کبیر از اعمال هیچ تحقیری در حقش کوتاهی نکنند.

 

سر ریدر بولارد، سفیر مختار بریتانیا در ایران طی سال های ۱۹۴۳ تا ۱۹۴۶ در دوره ماموریتش همواره علنا از زشت‌ترین و زننده‌ترین الفاظ در هنگام یاد کردن از رضاشاه استفاده می‌کرد.

 

اعلیحضرت محمدرضاشاه فقید نیز بلافاصله از زمانی که مناسبات قدرت و توازن قوا به او اجازه داد راه پدر را در پیش گرفت. او با انعقاد قرارداد کنسرسیوم، نخست نفت ایران را از کنترل انحصاری بریتانیا خارج و چند سال بعد نیز با ملی کردن صنعت نفت به کلی دستشان را از نفت ایران کوتاه کرد. همچنین او در دهه ۱۹۶۰ سیاستمداران انگلوفیل را در صحنه سیاسی ایران منزوی کرد و جایشان را به تکنوکرات‌های کانون مترقی (به رهبری حسنعلی منصور) داد.

 

محمدرضاشاه همچنین در ۱۹۷۰ از ابراز ناتوانی بریتانیایی‌ها برای ماندن در خلیج فارس از جنبه هزینه‌های اقتصادیش برای دولت کارگری وقت آن کشور استقبال کرد و انگلیسی‌ها را به سمت خروج هر چه سریعتر از خلیج همیشه فارس سوق داد. سپس نیز با قانع کردن کاخ سفید جای آنها را در اعمال کنترل بر خلیج فارس گرفت و ایران را به قدرت شماره یک خاورمیانه بدل کرد.

 

برآیند همه این اقدامات بود که کینه‌ای عمیق را در دل و جان انگلیسی‌ها نسبت به خانواده پهلوی از حیث تاریخی نشانده است. امری که در ۱۹۷۹ نمود پیدا کرد. در این سال رادیو بی بی سی نه تنها با تمام توان به پوشش دادن تحولات منتهی به انقلاب اسلامی می‌پرداخت بلکه عملا به صدای انقلابیون بدل شده بود و همواره به عنوان خبر نخست با آب و تاب بیانیه‌های آیت الله خمینی را خطاب به مردم ایران می‌خواند و روز و ساعت فراخوان‌های انقلابیون برای برگزاری اعتراضات را اعلام می‌کرد! کاری که اکنون دقیقا عکس آن را دارد انجام می‌دهد و نه تنها فراخوان‌ها را پوشش نمی‌دهد بلکه برای اعتراضات پس از وقوع آنها نیز تا حدی که بتواند سانسور خبری اعمال می‌کند.


نظرات بسته است.