چهارشنبه ۱۱ بهمن ۱۳۹۶

بخش:
زیست‌بوم - گزارش






تهران از برفی سنگین سفید پوش شد، یک روز قبل از آن باران تندی در پایتخت بارید؛ اما تهران در طلسم آلودگی محکوم است. چه بر سر این شهر آورده اند که حتی ۲۴ ساعت هوای پاک ندارد؛ ۲۴ ساعت فارغ از آلودگی های صوتی و بهداشتی نیست. چه شد که تهران به این روز افتاد؟

در بهمن ماه سال ۱۳۵۴ دکتر “جهانشاه صالح” طی اظهاراتی در مجلس سنا، گفت: “اکنون متجاوز از یک میلیون اتومبیل در تهران حرکت مورچه وار دارند و اخیرا هم اعلام کردند که تهران ۴ میلیون و ۸۰۰ هزار نفر جمعیت دارد. من از روی آمار شرکت نفت حساب کردم، هر اتومبیل بنزین سوز به طور متوسط ۱۵۰ گرم “مونو اکسید کربن” و ۲۱۰ گرم “هیدروکربور نسوخته” و ۹۰ گرم “اکسید ازت” و مقدار زیادی ذرات معلق در هوا پرتاب می کند. آمار سازمان محیط زیست نشان می دهد آلودگی هوا از حد اشباع گذشته است.” وی در حالی چنین هشداری می دهد که تهران مانند امروز بیش از ۱۲ میلیون جمعیت نداشت و در آن زمان از سوخت آلوده استفاده نمی شد.

در اوایل دهه ۵۰، خیابان های تهران با میزان جمعیت و وسایل حمل و نقل به صورت نسبی توازن داشت و شهرداری با افزایش پارک ها به تمیزی هوا کمک می کرد، ضمن آن که هیچ خبری از فوت شهروندان بر اثر آلودگی هوا منتشر نشد. حدود ۴ دهه ی بعد، فقط در تهران طی سال گذشته ۴۸۱۰ نفر بر اثر آلودگی هوا فوت می کنند! “عباس شاهسونی” سرپرست گروه سلامت هوای وزارت بهداشت، ضمن اعلام این خبر اضافه کرد که تا دی ماه سال جاری، ۴۳۰۰ نفر در تهران فوت کردند.

بر اساس آمارهای رسمی در سال ۹۵، استانهای تهران با ۳۰۶، آذربایجان شرقی با ۱۳۱، فارس با ۱۲۹، و خراسان رضوی با ۱۲۳ مرکز صنعتی، رکوردار صنایع آلاینده در کشور بودند. این ارقام را به میلیون ها اتومبیل آلوده کننده با بدترین کیفیت بنزین، اضافه کنید؛ سپس اگر اهل تحقیق و مطالعه هستید، شهر تهران را با ۱۲ میلیون جمعیت زیر ذره بین بگذارید و ببینید چنین شهری چند پارک واقعی و چه تعداد درخت سالم دارد؟ در این صورت وقتی میزان آلودگی های صوتی و بهداشتی را در نظر بگیرید، آن گاه به شما ثابت می شود که تا جمهوری اسلامی در قدرت است و مدیران بی خاصیت شهری، به جای آبادی شهر، به نابودی آن و پر کردن جیب های خود توجه دارند، بارش برف سنگین و باران های زمستانی هم نمی تواند طلسم آلودگی را در این شهر، باطل کند.

نتیجه وجود شهردارانی چون “محمدباقر قالیباف” که ۱۲ سال در تهران تاخت و به جان درختان خیابان ولی عصر افتاد و چندین باغ بزرگ در تهران را نابود کرد تا برج های عظیم بسازد، فقط می تواند بیماری و مرگ شهروندان را در پی داشته باشد. برای اثبات این تحلیل به گذشته باز می گردیم تا کاملا واقف شویم: “چرا مردم تهران کسل و عصبی هستند؟”

در اوایل دهه ۷۰ میلادی “رنه دوبو” رییس رشته محیط زیست دانشگاه “راکفلر” آمریکا، در زمینه تاثیرات هوای آلوده بر سلامتی انسان، کتابی به نام “آدمی حیوان است” نوشت. این اثر ارزنده، برنده جایزه “پولیتزر” شد. وی در قسمتی از این کتاب، می نویسد: “آلودگی محیط، بشر را به صورت حیوان در می آورد، حیوانات وحشی می توانند حتی در باغ وحش های شهرها زنده مانده و زاد و ولد کنند. اما این وضع به نابودی خصوصیات رفتار و کردار و عادات طبیعی آن ها تمام خواهد شد. هم چنین نوع آدمی هم می تواند تقریبا در زندان کثیفی که تمدن و تکنولوژی برایش فراهم کرده زنده بماند و زاد و ولد کند اما بدبختانه ما برای تطبیق دادن خود با چنان محیطی بسیاری از انسانیت های خویش را قربانی خواهیم کرد.”

تامل بر جملات فوق نشان می دهد که زندگی در محیطی کثیف و آلوده، جدا از خطر مرگ، روح و روان و رفتار انسان ها را تحت الشعاع قرار می دهد. البته برای مقامات حکومت ایران آن چه مهم است، “قدرت و ثروت” است، حتی اگر برای نیل به این هدف، جان انسان ها فدا شود و از سوی دیگر بر میزان غارتگری خود بیافزایند. به عنوان نمونه معاون حمل و نقل و ترافیک شهرداری تهران در اواخر دی ماه، در رابطه با معضل آلودگی هوا، می گوید: “برای کاهش آلودگی هوا به ۷۵۰۰ میلیارد تومان نیاز داریم و دولت باید به کمک شهرداری بیاید.” “محسن پورسیدآقایی” می افزاید: “کاهش آلودگی هوا عزم مردم را می طلبد.” این مقام شهرداری تهران به مهم ترین بخش اظهارات خود اشاره نمی کند؛ به این موضوع که اگر ۷۵۰۰ میلیارد تومان هم از کیسه ی مردم به صندوق شهرداری رفت، چه طرح و برنامه ای وجود دارد که هم جلوی ۳۰۶ کارخانه ی صنعتی آلوده کننده در تهران گرفته شود و هم سوخت سالم به اتومبیل ها داده شود؛ حتی در این صورت با هزاران خودروی فرسوده و اتوبوس های قدیمی چه خواهند کرد؟ چه تضمینی وجود دارد که این اعتبار سنگین هم بین چند اختلاس گر حرفه ای تقسیم نشود؟ مگر معاون ارشد قالیباف میلیاردها تومان را به یغما نبرد؟ هم چنین مردم که مرتب در حال قربانی دادن هستند باید چه کنند و کدام “عزم” را از خود نشان دهند؟!

مساله ی دیگر عدم همسو بودن سازمان ها و نهادهای حکومتی در رابطه با محیط زیست است. مثلا  معاون محیط زیست انسانی سازمان به اصطلاح “حفاظت محیط زیست” می گوید: “اتوبوس نو هم بدون سوخت مناسب آلودگی تولید می کند.” “مسعود تجریشی” در ادامه افزود: “در شهر تهران و برخی کلانشهرهای کشور با توجه به نمونه های آلودگی هوا که جمع آوری و به دیگر کشورها ارسال شد، سوخت عامل اصلی ایجاد ذرات معلق است. در شهر تهران با توجه به مطالعات، عمده آلودگی ای که باعث می شود مدارس را تعطیل کنیم، به مواد معلق در هوا بر می گردد.” هم چنین “عیسی کلانتری” رییس سازمان حفاظت محیط زیست نیز می گوید: “اجرای طرح ترافیک، کمکی به کاهش آلودگی نمی کند” کلانتری تصریح کرد: “آنهایی که هوای شهرها را آلوده می کنند از نظر سیاسی و اقتصادی بسیار قوی هستند وقتی اجازه می دهیم گازوییل غیر استاندارد و خودروهای آلوده کننده وارد هوای شهر شوند و از طرفی شهرداری ها به دلیل نداشتن سیستم حمل و نقل استاندارد، ماشین های آلوده کننده را وارد شهر می کنند، دیگر نمی توانیم صحبت از خلا قانونی کنیم.”

همان طور که می بینید یک مقام ارشد شهرداری ۷۵۰۰ میلیارد تومان می خواهد تا به زعم خویش مشکل آلودگی را حل کند و رییس محیط زیست می گوید که خود شهرداری در آلوده کردن هوا دست دارد! این جاست که ثابت می شود که جمهوری اسلامی با وجود ادعاهای گوش خراش خود، یک سیستم فرسوده، پوسیده و ناکارآمد است که حتی توانایی هماهنگی بین “خودی ها” را ندارد. به همین دلیل باید پاکیزگی محیط زیست را در دوران این حکومت برای همیشه به فراموشی سپرد.


نظرات بسته است.

مطالب دیگر