پنج شنبه ۱۴ دی ۱۳۹۶

بخش:
حقوق بشر - گزارش






از نخستین روزهایی که شبکه جهانی اینترنت در ایران همگانی شد، نوعی وحشت و بدبینی نسبت به این پدیده ی قرن در عوامل ریز و درشت جمهوری اسلامی نمایان شد. البته چنین برداشتی از این شبکه جهانی فقط مختص به روحانیان حاکم بر ایران نیست بلکه در معدود کشورهایی که همواره “سانسور و خفقان” رکن نگهدارنده  این رژیم ها هستند، اعمال محدودیت و هراس مداوم  از اینترنت دیده می شود. در واقع چنین هراسی  برای حکومت هایی چون جمهوری اسلامی، چیزی جز وحشت از “اطلاع رسانی شفاف” نیست. در تاریخ همواره دیکتاتورها از خبر رسانی شفاف در وحشت بوده اند، خواه این خبر رسانی توسط شب نامه باشد، خواه توسط شبکه های اجتماعی.

با قیام اخیر مردم ایران، مقامات جمهوری اسلامی، پرده ها را بیشتر کنار زده و صریحا به جنگ اینترنت رفتند. در روز ۸ دی ماه “موحدی کرمانی” امام جمعه تهران از دولت خواست که اینترنت را ببندد. این درخواست در روزهای بعد توسط دولت و شورای امنیت ملی به صورتی نسبی اعمال شد. سرعت اینترنت به شدت کاهش یافت و “تلگرام و اینستاگرام” بسته شدند.

وقتی در سال ۱۳۷۹ شبکه اینترنت در شهرهای مختلف ایران همگانی شد، ماموران اطلاعاتی و نیروی انتظامی کوچک ترین شناختی از این پدیده نداشتند. یک زندانی سیاسی سابق که در همان دوران به دست ماموران وزارت اطلاعات افتاده بود و دوره ای هم توسط ماموران اطلاعات نیروی انتظامی بازداشت شد، می گوید: “هنگام بازجویی در اوین، مامور اطلاعاتی خواست تا ایمیل خودم را بنویسم، در برگه بازجویی نوشتم و به او دادم و او رفت، وی اصلا نمی دانست که بدون اطلاع از رمز (پسورد) نمی تواند وارد ایمیل شود؛ روز بعد آمد و پسورد خواست که البته هیچ گاه آن را ننوشتم.” وی اضافه می کند که در دوره ای که در زندان اطلاعات نیروی انتظامی اسیر بوده، یک ماموری که فارسی را به سختی بیان می کرد  از او ایمیل می خواهد، اما وقتی او می نویسد، مامور مزبور، توضیحاتی می دهد که گویا اصلا ایمیل نمی خواهد بلکه نشانی یک وب سایت مخالف حکومت را می خواسته و تفاوت این دو را مطلقا نمی دانسته است!

 مضحک ترین بخش این ماجرا موقعی بوده که “سعید مرتضوی” که ماهیتش برای خوانندگان روشن است در مقام قاضی دادگاه مطبوعات، از سردبیر یک روزنامه می خواهد، “ریمیل خود را بنویسد!” او در آن زمان “ایمیل” را “ریمیل” بیان می کرد!

اما مقامات امنیتی حکومت اسلامی با فراگیر شدن اینترنت و آسان شدن راه های ارتباطی، به طور ناگهانی پی بردند که شبکه اینترنت دشمنی سرسخت برای حاکمیت است و چاره ای نیست که مانند ماهواره که با “پارازیت” می خواهند مردم را از دیدن شبکه های خارجی محروم کنند، صدها وب سایت را فیلتر کردند و سرعت اینترنت را کاهش دادند. آیا این گونه اقدامات می تواند به یاری جمهوری اسلامی  بیاید و صدای اعتراض ها را خاموش کند؟!

برش شبکه های اجتماعی در به چالش کشیدن جمهوری اسلامی به حدی مهم است که “احمد جنتی” دقیقا در یک سال قبل، گفت: “فضای مجازی جوانان را به انحراف می کشاند و خطر آن از مواد مخدر، سرقت و دیگر مسایل اجتماعی بیشتر و مهم تر است.”

در همین رابطه، پاسدار “غلامرضا جلالی” رییس سازمان پدافند غیر عامل، می گوید: “ما در حال حاضر با چهره دیگری از تهدیدات مواجه هستیم که در قالب توسعه فناوری، آن ها را می بینیم که در ظاهر یک قالب بسیار زیبا از آن ها مشاهده می کنیم و اگر دقت نظر نداشته باشیم و تهدیدات این فناوری ها را از فرصت ها جدا نکنیم، با مشکلات بسیاری در کنار تهدیدات در فضای سایبری مواجه می شویم و اجازه اشغال بیگانگان را در این فضا فراهم کرده ایم.”

جمهوری اسلامی در حالی این چنین به جنگ اینترنت رفته که مدعی می شود از پشتیبانی اکثریت مردم برخوردار است. بدیهی است که حاکمیتی که از حمایت اکثریت مردم برخوردار باشد، چه نیازی به محدود کردن اینترنت و بستن کانال ها و سایت ها خواهد داشت؟!

دولت روحانی علیرغم وعده های گذشته، دست به محدود کردن اینترنت زد. “جهرمی” وزیر ارتباطات می گوید که این عمل موقت است و شرایط به قبل باز خواهد گشت. در واقع وی امیدوار است که قیام مردم خاموش شود تا کمی از هراس حاکمان جمهوری اسلامی کاسته شود.

با این حال یک مقام ارشد در ستاد نیروهای مسلح که قبلا معاون فرمانده کل سپاه پاسداران بوده با لحنی عصبی به فضای مجازی می تازد. به گزارش خبرگزاری “مهر”، “مسعود جزایری” سخنگوی نیروهای مسلح می گوید: “مسوولان و مدیرانی که می بایست در مقابله با جنگ تمام عیار بیگانه، از طریق فضای مجازی علیه کشور، عکس العمل های مناسب را به عمل می آوردند و کاری نکردند، باید مورد بازخواست قرار گیرند؛ دون شان جمهوری اسلامی ایران است که از طریق شبکه های مجازی با پاره ای مشکلات رو به رو شود.”

از نظر امثال جزایری، مردم ایران باید در برابر هرگونه فشار اقتصادی، غارتگری، فقر، بیکاری و خفقان حاکم، ساکت بمانند و این فقط چند وب سایت و کانال تلگرام است که چنین شرایط رقت باری را اطلاع می دهند! به عبارت دیگر از نگاه مقامات حکومت، مردم هیچ درکی از شرایط فاجعه آمیز کشور ندارند و اگر اینترنت بسته شود، ثبات به حکومت باز می گردد.

واکنش های خشمگین نسبت به شبکه های اجتماعی فقط مختص به یک یا دو مقام ارشد جمهوری اسلامی نمی باشد؛  “جعفر منتظری” دادستان کل کشور نیز که این روزها از بقیه کلافه تر به نظر می رسد، به خبرنگاران می گوید: “هر فرد ایرانی وقتی می بیند یک چنین حوادثی در حال رخ دادن است، باید اطلاعات مورد نیاز را به مسوولان امنیتی بدهد و در اولین فرصت مسایل را در اختیار مسوولان اطلاعاتی و امنیتی و انتظامی قرار دهد که این اقدام در پیشگیری بسیار موثر است.”

منتظری دقیقا سخن “روح الله خمینی” در سال ۱۳۶۰ را تکرار می کند که در بحبوحه ی موج اعدام ها و به زندان انداختن جوانان، گفته بود: “هر خانه ای مراقب خانه مقابل خود باشد که چه می کنند!” یعنی علنا جاسوسی کنند تا مبادا گزندی به حکومت اسلامی وارد شود.

منتظری در ادامه می گوید: “مردم دیدند که اگر فضا باز باشد این ها چه کارهایی می کنند و رسما در فضای مجازی به کار بردن و ساختن اسلحه و مواد آتش زا را به مردم آموزش دادند؛ اگر چنان چه از سال های قبل در اجرای فرمایش مقام معظم رهبری، شبکه های ملی خودمان را راه اندازی و تقویت کرده بودیم، امروز نیازمند این نبودیم که از طریق شبکه های خارجی که اطلاعات را به خارج از کشور منتقل می کنند، استفاده کنیم.”

دادستان جمهوری اسلامی و مسوولان حکومت، این روزها علنا به جنگ “اینترنت” رفته اند تا فضای اعتراض آمیز توده های مردم را که به عنوان اعتراض به وجود جمهوری اسلامی، به خیابان ها آمده اند، خاموش کنند. آیا چنین توهمی رنگ واقعیت می گیرد؟!

بی تردید بالا رفتن سطح سرکوب و زندان ممکن است از رشد و سرعت جنبش های اجتماعی بکاهد اما به یقین در عصر ارتباطات جنگیدن با اینترنت نمی تواند اوضاع را به سود حکومت ایران برگرداند.


نظرات بسته است.

مطالب دیگر